06 જાન્યુઆરી 2026 કરંટ અફેર્સ | 06 January 2026 Current Affairs Gujarati | Daily Current Affairs Gujarati

1) કયું શહેર દેશનું પ્રથમ સંપૂર્ણ ઝૂંપડપટ્ટી મુક્ત (Slum-free) શહેર બનવા તરફ મક્કમતાથી આગળ વધી રહ્યું છે?

– સુરત

-> ભારતની “ડાયમંડ સિટી” તરીકે ઓળખાતું સુરત હવે દેશનું પ્રથમ સંપૂર્ણ ઝૂંપડપટ્ટી મુક્ત (Slum-free) શહેર બનવા તરફ મક્કમતાથી આગળ વધી રહ્યું છે.

-> સુરત મહાનગરપાલિકા (SMC) દ્વારા હાથ ધરાયેલા મજબૂત આયોજન અને વિવિધ આવાસ યોજનાઓના અસરકારક અમલીકરણને કારણે આ સિદ્ધિ હવે હાથવેંતમાં છે.

-: સુરતની આવાસ વ્યૂહરચના (Urban Strategy): :-

-> વ્યૂહરચના: સુરતે In-situ Redevelopment પદ્ધતિ અપનાવી છે, જેનો અર્થ છે કે જ્યાં ઝૂંપડપટ્ટી હતી, તે જ મૂળ સ્થાને પાકા મકાનો બનાવવામાં આવ્યા છે.

-> યોજના: Pradhan Mantri Awas Yojana (PMAY) હેઠળ લાખો પરિવારોને પાકા અને સુવિધાજનક મકાનો મળ્યા છે.

-> સુવિધાઓ: આ આવાસોમાં 24/7 પાણી, ડ્રેનેજ, સીસીટીવી કેમેરા અને બગીચા જેવી અત્યાધુનિક સુવિધાઓ પૂરી પાડવામાં આવી છે.

-> આર્થિક અસર: ટેક્સટાઈલ અને ડાયમંડ ઉધોગમાં કામ કરતા લાખો શ્રમિકોના જીવનધોરણમાં સુધારો થયો છે.

2) દર વર્ષે ‘વર્લ્ડ ડે ઓફ વોર ઓર્ફન’ ક્યારે મનાવવામાં આવે છે?

– 06 જાન્યુઆરી

-> દર વર્ષે 6 જાન્યુઆરીએ, યુદ્ધમાં અનાથ થયેલા માટેનો વિશ્વ દિવસ, યુદ્ધ અનાથોની દુર્દશા વિશે જાગૃતિ લાવવા અને તેમના દ્વારા સામનો કરવામાં આવતી આઘાતજનક પરિસ્થિતિઓને દૂર કરવાના હેતુથી ઉજવવામાં આવે છે.

-> વિશ્વ યુદ્ધ અનાથ દિવસની શરૂઆત ફ્રેન્ચ સંસ્થા, SOS Enfants en Detresses દ્વારા કરવામાં આવી હતી.

-> યુનિસેફનો અંદાજ છે કે ઉત્તરપૂર્વમાં લગભગ 9,00,000 બાળકો છે જેમને યુદ્ધથી શિક્ષણ, ખોરાક, આશ્રય અથવા સીધી ઈજાના જેવી ગંભીર અસર થઈ છે.

-> 18મી, 19મી અને 20મી સદીની શરૂઆતના યુદ્ધોમાં, લગભગ અડધા પીડિતો નાગરિકો હતા.

-> બીજા વિશ્વયુદ્ધમાં, તે બે તૃતીયાંશ હતું, અને 1980 ના દાયકાના અંત સુધીમાં તે લગભગ 90 ટકા હતું.

-> 1990-2001 દરમિયાન અનાથોની અંદાજિત કુલ સંખ્યામાં વધારો થયો હતો પરંતુ 2001 થી, સંખ્યામાં ધીમે ધીમે ઘટાડો થયો છે – દર વર્ષે માત્ર 0.7% ના દરે, યુનિસેફ કહે છે.

3) જાપાનને પાછળ છોડી વિશ્વનું ચોથું સૌથી મોટું અર્થતંત્ર કયું દેશ બન્યું?

– ભારત

-> વર્ષ 2025 ના અંતમાં ભારતે જાપાનને પાછળ છોડીને વિશ્વનું ચોથું સૌથી મોટું અર્થતંત્ર બનવાની ઐતિહાસિક સિદ્ધિ મેળવી છે. આ પ્રગતિ મજબૂત ઘરેલું માંગ અને માળખાકીય સુધારાઓને આભારી છે.

-> GDP: ભારતનું નોમિનલ GDP હવે $4.18 ટ્રિલિયન પર પહોંચી ગયું છે.

-> વૈશ્વિક ક્રમ: ભારત હવે અમેરિકા, ચીન અને જર્મની પછી 4થા ક્રમે છે.

-> વિકાસ દર: નાણાકીય વર્ષ 2025-26 ના બીજા ક્વાર્ટરમાં ભારતનો વિકાસ દર 8.2% નોંધાયો છે.

-> ભવિષ્યનું લક્ષ્ય: વર્ષ 2030 સુધીમાં ભારત $7.3 ટ્રિલિયન સાથે વિશ્વનું ત્રીજું સૌથી મોટું અર્થતંત્ર બનવાનો અંદાજ ધરાવે છે.

4) તાજેતરમાં કોના દ્વારા દ્વારા વારાણસીમાં 72મી નેશનલ વોલીબોલ ટુર્નામેન્ટનું ઉદ્દઘાટન કરવામાં આવ્યું?

– PM નરેન્દ્ર મોદી

-> વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ 4 જાન્યુઆરી, 2026ના રોજ વારાણસી (કાશી)માં 72મી નેશનલ વોલીબોલ ટુર્નામેન્ટનું વર્ચ્યુઅલ માધ્યમથી ઉદ્ઘાટન કર્યું હતું. આ સ્પર્ધા માટે વારાણસીના ડો. સંપૂર્ણાનંદ સ્પોર્ટ્સ સ્ટેડિયમ (સિગ્રા) ને મુખ્ય સ્થળ તરીકે પસંદ કરવામાં આવ્યું છે.

-: સ્પર્ધાની મુખ્ય વિગતો :-

-> તારીખઃ 4 જાન્યુઆરી થી 11 જાન્યુઆરી, 2026.

-> સહભાગીઓ: 1,000 થી વધુ ખેલાડીઓ અને કુલ 58 ટીમો (જેમાં 30 પુરુષ અને 28 મહિલા ટીમોનો સમાવેશ થાય છે).

-> મેસ્કોટ (Mascots): આ ટુર્નામેન્ટ માટે `નંદી’ (શક્તિ અને શિસ્તનું પ્રતીક) અને ‘ડોલ્ફિન’ (ગંગા નદીના સંરક્ષણનું પ્રતીક)

-: રમતગમત ક્ષેત્રે નવા સુધારા: :-

-> વડાપ્રધાને તેમના સંબોધનમાં ભારત સરકાર દ્વારા લાવવામાં આવેલા બે મહત્વના સુધારાનો ઉલ્લેખ કર્યો હતોઃ

-> National Sports Governance Act: રમતગમત સંસ્થાઓમાં પારદર્શિતા લાવવા અને વિવાદોના ઉકેલ માટે ‘નેશનલ

-> સ્પોર્ટ્સ ટ્રિબ્યુનલ’ ની સ્થાપના કરવાની જોગવાઈ.

-> Khelo Bharat Policy 2025: આ નવી નીતિનો ઉદ્દેશ્ય ભારતને વૈશ્વિક રમતગમતની મહાસત્તા બનાવવાનો અને 2036ના ઓલિમ્પિક્સની યજમાની માટે તૈયાર કરવાનો છે.

5) દિલ્હી મેટ્રોના ફેઝ 5(A) પ્રોજેક્ટ હેઠળ કેટલા નવા કોરિડોરને મંજૂરી આપવામાં આવી છે?

– 3

-> વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની અધ્યક્ષતામાં કેન્દ્રીય કેબિનેટે December 24, 2025 ના રોજ દિલ્હી મેટ્રોના ક્રેઝ 5(A) (Phase V-A) હેઠળ ત્રણ નવા કોરિડોરને મંજૂરી આપી છે. આ પ્રોજેક્ટનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય દિલ્હીના વ્યસ્ત વિસ્તારોમાં કનેક્ટિવિટી વધારવાનો અને પ્રદૂષણ ઘટાડવાનો છે.

-: દિલ્હી મેટ્રો ફેઝ 5(A): મુખ્ય હાઈલાઈટ્સ :-

-> આ પ્રોજેક્ટ આશરે 16.07 કિલોમીટર લાંબો છે અને તેનાથી દિલ્હી મેટ્રો નેટવર્ક 400 કિલોમીટરના આંકડાને પાર કરી જશે.

-> કુલ ખર્ચ: ₹12,014.91 કરોડ

-> સ્ટેશનોની સંખ્યા: 13 નવા સ્ટેશન (10 અંડરગ્રાઉન્ડ અને 3 એલિવેટેડ)

-> પ્રોજેક્ટનો સમયગાળો: આશરે ૩ વર્ષમાં પૂર્ણ કરવાનું લક્ષ્ય

-: મંજૂર થયેલા ૩ નવા કોરિડોર :-

-> કેબિનેટ દ્વારા નીચે મુજબના ત્રણ રૂટને મંજૂરી આપવામાં આવી છે:

i) R.K. આશ્રમ માર્ગ થી ઈન્દ્રપ્રસ્થ: 9.913 કિમી

-> મહત્વ: આ રૂટ સેન્ટ્રલ વિસ્ટા અને કર્તવ્ય ભવનને કનેક્ટિવિટી આપશે. તેનાથી દૈનિક 60,000 ઓફિસ કર્મચારીઓ અને

-> 2 લાખ મુલાકાતીઓને સીધો ફાયદો થશે.

ii) એરોસિટી થી IGI એરપોર્ટ ટર્મિનલ-1: 2.263 કિમી

-> મહત્વ: આ ડોમેસ્ટિક એરપોર્ટ ટર્મિનલ સુધી સીધી અને સરળ પહોંચ પૂરી પાડશે.

iii) તુગલકાબાદ થી કાલિંદી કુંજ: 3.9 કિમી

-> મહત્વ: આ કોરિડોર દક્ષિણ દિલ્હી (સાકેત, તુગલકાબાદ) ને નોઈડા અને ફરીદાબાદ સાથે વધુ સારી રીતે જોડશે, જેનાથી મુસાફરીના સમયમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થશે.

-: પ્રોજેક્ટના ફાયદા :-

-> કનેક્ટિવિટી: નોઈડા થી ગુરુગ્રામ વચ્ચેની મુસાફરીનો સમય 77 મિનિટ થી ઘટીને માત્ર 45 મિનિટ થઈ જશે.

-> પર્યાવરણ: આ વિસ્તરણથી વાર્ષિક અંદાજે 33,000 ટન કાર્બન ડાયોક્સાઈડ (CO2) ઉત્સર્જનમાં ઘટાડો થવાની અપેક્ષા છે.

-> ટ્રાફિક: સેન્ટ્રલ દિલ્હી અને એરપોર્ટ વિસ્તારમાં ટ્રાફિકનું ભારણ ઘટશે.

6) મહારાષ્ટ્રના નવા પોલીસ વડા તરીકે કોની નિમણૂક થઈ?

– સદાનંદ દાતે

-> 1990 બેચના અનુભવી IPS અધિકારી સદાનંદ વસંત દાતે ને મહારાષ્ટ્રના નવા DGP તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે, જ્યાં તેઓ સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્દેશો મુજબ 2 વર્ષનો નિશ્ચિત કાર્યકાળ પૂર્ણ કરશે.

-> તેઓ 26/11 ના મુંબઈ આતંકવાદી હુમલા દરમિયાન બતાવેલી અપ્રતિમ બહાદુરી માટે જાણીતા છે, જેના માટે તેમને પ્રતિષ્ઠિત ‘રાષ્ટ્રપતિ પોલીસ મેડલ’ થી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા.

-> અગાઉ નેશનલ ઇન્વેસ્ટિગેશન એજન્સી (NIA) અને મહારાષ્ટ્ર ATS ના વડા તરીકે સફળ સેવા આપનાર દાતે હવે રાજ્યના સમગ્ર પોલીસ દળનું નેતૃત્વ કરશે.

7) ભારત-ઓસ્ટ્રેલિયા ECTA કરાર મુજબ, કઈ તારીખથી ભારતની 100% નિકાસ ચીજવસ્તુઓ પર ઓસ્ટ્રેલિયામાં શૂન્ય ડયુટી લાગુ થશે?

– 1 જાન્યુઆરી 2026

-> વાણિજ્ય અને ઉધોગ મંત્રી પીયૂષ ગોયલે જાહેરાત કરી છે કે 1 January 2026 થી ઓસ્ટ્રેલિયામાં ભારતની તમામ નિકાસ ચીજવસ્તુઓ પર Zero-duty (શૂન્ય કસ્ટમ ડ્યુટી) લાગુ થશે. આ ઐતિહાસિક નિર્ણય ભારત-ઓસ્ટ્રેલિયા ઇકોનોમિક કોઓપરેશન એન્ડ ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટ (ECTA) ની ત્રીજી વર્ષગાંઠ નિમિત્તે લેવાયો છે.

-: મુખ્ય હાઈલાઈટ્સ: :-

-> સંપૂર્ણ માર્કેટ એક્સેસ: અત્યાર સુધી ભારતની 96.4% ચીજવસ્તુઓ યુટી ક્રી હતી, જે હવે વધીને 100% થઈ ગઈ છે.

-> વેપારમાં વૃદ્ધિ: વર્ષ 2024-25 દરમિયાન ભારતની નિકાસમાં 8% નો વધારો નોંધાયો છે, જેની કિંમત લગભગ USD 8.58 billion .

-: સૌથી વધુ ફાયદો મેળવનાર ક્ષેત્રો: :-

-> જેમ્સ એન્ડ જવેલરી: 16% ની વૃદ્ધિ.

-> કૃષિ: મસાલા, સીફૂડ અને ખાસ કરીને કોફીની નિકાસમાં મોટો ઉછાળો.

-> અન્ય: ટેક્સટાઈલ, ફાર્માસ્યુટિકલ્સ અને કેમિકલ્સ.

-> આર્થિક અસર: આ કરારથી ભારતની વેપાર ખાધ (Trade Deficit) માં 42% નો ઘટાડો થયો છે, જે FY 2022-23 માં USD 12.06 billion थी ઘટીને FY 2024-25 भİ USD 6.9 billion थย์ ๒.

8) ભારતનો પ્રથમ રાષ્ટ્રીય શસ્ત્ર ડેટાબેઝ કયો છે?

– LLRF (Licensee & Licensing Registry Framework)

-> કેન્દ્ર સરકારે આતંકવાદ અને સંગઠિત ગુનાખોરી સામે લડવા માટે ભારતનો પ્રથમ રાષ્ટ્રીય શસ્ત્ર ડેટાબેઝ લોન્ચ કર્યો છે. આ ડેટાબેઝનું નામ ‘લોસ્ટ, લૂટેડ એન્ડ રિકવર્ડ ફાયરઆર્મ’ રાખવામાં આવ્યું છે.

-: મુખ્ય વિગતો (Key Highlights) :-

-> લોન્ચઃ કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહ દ્વારા નવી દિલ્હીમાં આયોજિત ‘એન્ટી-ટેરર કોન્ફરન્સ-2025’ દરમિયાન તેનું ઉદ્ઘાટન કરવામાં આવ્યું હતું.

-> સંચાલન: આ ડેટાબેઝ નેશનલ ઇન્વેસ્ટિગેશન એજન્સી (NIA) દ્વારા વિકસાવવામાં આવ્યો છે અને તેના દ્વારા જ હોસ્ટ કરવામાં આવશે.

-> ઉદ્દેશ્ય: સરકારી વિભાગો (રાજ્ય પોલીસ અને CAPFs) માંથી ચોરાયેલા, લૂંટાયેલા અથવા ગુમ થયેલા હથિયારોનો ડિજિટલ રેકોર્ડ રાખવો અને તેને ટ્રેક કરવો.

-> કવરેજ: આમાં તમામ રાજ્યો, કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો, જમ્મુ-કાશ્મીર, ઉત્તર-પૂર્વના રાજ્યો અને નક્સલ પ્રભાવિત વિસ્તારોના ડેટાનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે.