09 જાન્યુઆરી 2026 કરંટ અફેર્સ | 09 January 2026 Current Affairs Gujarati | Daily Current Affairs Gujarati

1) દેશના સૌથી મોટા ઇન્ટિગ્રેટેડ ઇનલેન્ડ રેઈન્બો ટ્રાઉટ ફાર્મનું ઉદ્ઘાટન કોણે કર્યું?

– રાજીવ રંજન સિંહ

-> કેન્દ્રીય મત્સ્યોધોગ, પશુપાલન અને ડેરી મંત્રી રાજીવ રંજન સિંહ 5 જાન્યુઆરી, 2026 ના રોજ તેલંગાણાના રંગા રેડ્ડી જિલ્લામાં દેશના સૌથી મોટા ઇન્ટિગ્રેટેડ ઇનલેન્ડ રેઈન્બો ટ્રાઉટ ફાર્મનું ઉદ્ઘાટન કર્યું છે.

-> આ પ્રોજેક્ટ હૈદરાબાદ સ્થિત સ્ટાર્ટઅપ ‘સ્માર્ટગ્રીન એક્વાકલ્ચર’ દ્વારા અંદાજે 54 કરોડ રૂપિયાના રોકાણ સાથે સ્થાપવામાં આવ્યો છે.

-> સામાન્ય રીતે રેઈન્બો ટ્રાઉટ ઠંડા પાણીની માછલી હોવાથી તેનો ઉછેર હિમાલયના પહાડી વિસ્તારો પૂરતો મર્યાદિત હતો, પરંતુ આ ફાર્મમાં અત્યાધુનિક RAS (Recirculating Aquaculture System) ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરીને તેલંગાણાની ગરમ આબોહવામાં પણ તેને સફળતાપૂર્વક ઉછેરવામાં આવશે.

-> આ અત્યાધુનિક સિસ્ટમ પાણીને સતત ફિલ્ટર કરીને તેનો ફરીથી ઉપયોગ કરે છે અને પાણીનું તાપમાન માછલીઓ માટે અનુકૂળ રાખે છે, જેનાથી વાર્ષિક 1,200 મેટ્રિક ટન માછલીનું ઉત્પાદન થવાનો અંદાજ છે.

-> આ પ્રોજેક્ટ દ્વારા ભારત મત્સ્ય ઉત્પાદન ક્ષેત્રે આત્મનિર્ભરતા તરફ આગળ વધશે અને નેશનલ ફિશરીઝ ડેવલપમેન્ટ બોર્ડ દ્વારા આ માછલીઓની વિદેશમાં નિકાસ કરવા માટે પણ સહાય પૂરી પાડવામાં આવશે.

-> આ પહેલ માત્ર આર્થિક વૃદ્ધિ જ નહીં, પરંતુ સ્થાનિક યુવાનો માટે રોજગારી અને આધુનિક એક્વાકલ્ચર તાલીમની નવી તકો પણ ઉભી કરશે.

2) તાજેતરમાં સમાચારમાં રહેલ ‘પ્રવાસી ભારતીય દિવસ’ ઉજવવાની શરૂઆત કયારે થઈ હતી?

– 2003

-> પ્રવાસી ભારતીય દિવસ અથવા NRI દિવસ દર વર્ષે 09 જાન્યુઆરીએ ઉજવવામાં આવે છે, આ દિવસ પ્રથમ વખત 2003માં મનાવવામાં આવ્યો હતો.

-> પ્રવાસી ભારતીય દિવસ 09 જાન્યુઆરીએ ઉજવવામાં આવે છે કારણ કે રાષ્ટ્રપિતા, મહાત્મા ગાંધી 09 જાન્યુઆરી, 1915 ના રોજ દક્ષિણ આફ્રિકાથી ભારત પરત ફર્યા હતા.

-> મહાત્મા ગાંધીને સૌથી મહાન સ્થળાંતર માનવામાં આવે છે કારણ કે તેમણે ભારતના સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામનું નેતૃત્વ કર્યું હતું અને સમાજમાં પરિવર્તન પણ લાવ્યા હતા.

-> તે વિદેશી ભારતીયો સાથે જોડાવા અને જોડાવા માટે અને ડાયસ્પોરાને એકબીજા સાથે સંપર્ક કરવા સક્ષમ બનાવવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ પ્લેટફોર્મ પૂરું પાડે છે.

3) તાજેતરમાં કોના દ્વારા માર્ગ સલામતી જાગૃતિ અભિયાનનો પ્રારંભ કરવામાં આવ્યો છે?

– RRU ગાંધીનગર

-> 5 જાન્યુઆરી, 2026 ના રોજ RRU ખાતે માર્ગ સલામતી મહિનાની ઉજવણીનું ઉદ્ઘાટન કરવામાં આવ્યું.

-> ઉદ્દેશ્ય: વિધાર્થીઓ અને સ્ટાફમાં ટ્રાફિક નિયમો પ્રત્યે જાગૃતિ લાવવી અને જવાબદાર નાગરિક તરીકે માર્ગ પર સુરક્ષિત વર્તન કેળવવું.

-> ક્વિઝ સ્પર્ધા: ટ્રાફિક નિયમો પર આધારિત ક્વિઝ યોજાઈ હતી, જેમાં વિજેતાઓને હેલ્મેટ ઇનામમાં આપીને સુરક્ષાનો સંદેશ અપાયો હતો.

-> મહાનુભાવો: ગુજરાત રોડ સેફટી કમિશનર શ્રી એસ. એ. પટેલ (IAS) અને RRU ના SISSP ડિરેક્ટર શ્રી ભવાની સિંહ રાઠોડ હાજર રહ્યા હતા.

4) બાયો-બિટ્યુમેનનું વ્યાપારી ધોરણે ઉત્પાદન કરતો વિશ્વનો પ્રથમ દેશ કયો બન્યો છે?

– ભારત

-> કેન્દ્રીય માર્ગ પરિવહન અને ધોરીમાર્ગ મંત્રી નિતિન ગડકરીએ જાહેરાત કરી છે કે ભારત રોડ નિર્માણ માટે બાયો-બિટ્યુમેન (Bio-bitumen) નું વ્યાપારી ધોરણે ઉત્પાદન કરતો વિશ્વનો પ્રથમ દેશ બની ગયો છે. આ સિદ્ધિ ભારતને સ્વચ્છ અને ગ્રીન હાઈવે તરફ લઇ જશે.

-: બાયો-બિટ્યુમેન વિશે મહત્વની વિગતો: :-

-> બિટ્યુમેન એ ક્રૂડ ઓઈલમાંથી મળતું હાઈડ્રોકાર્બનનું મિશ્રણ છે, જે રોડ બનાવતી વખતે પથ્થરોને પકડી રાખવા માટે બાઈન્ડર (ચીકણો પદાર્થ) તરીકે વપરાય છે.

-> બાયો-બિટ્યુમેનનો સ્ત્રોત: તે ખેતીના કચરા (Crop residue) માંથી તૈયાર કરવામાં આવે છે.

-> CSIR નું યોગદાન: આ ટેકનોલોજી કાઉન્સિલ ઓફ સાયન્ટિફિક એન્ડ ઇન્ડસ્ટ્રિયલ રિસર્ચ (CSIR) દ્વારા વિકસાવવામાં આવી છે.

-: આ ટેકનોલોજીના ફાયદા: :-

-> પ્રદૂષણમાં ઘટાડો: ખેડૂતો દ્વારા પરાળી (પાકનો કચરો) બાળવાથી થતું પ્રદૂષણ ઘટશે.

-> વેસ્ટ ટુ વેલ્થ: કચરામાંથી મૂલ્યવાન પદાર્થ બનાવીને ‘વેસ્ટ ટુ વેલ્થ’ મિશનને વેગ મળશે.

-> આત્મનિર્ભર ભારતઃ બિટ્યુમેન માટે અન્ય દેશો પરની નિર્ભરતા ઘટશે અને વિદેશી હૂંડિયામણની બચત થશે.

-> વિકસિત ભારત @2047: આ પહેલ પર્યાવરણને અનુકૂળ રસ્તાઓ બનાવીને ટકાઉ વિકાસના લક્ષ્યને હાંસલ કરવામાં મદદ કરશે.

-> વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી મંત્રી ડૉ. જિતેન્દ્ર સિંહે આ પ્રસંગે જણાવ્યું હતું કે આ સીમાચિહ્નરૂપ સિદ્ધિ સાથે ભારત હવે ક્લીન અને ગ્રીન હાઈવેના નવા યુગમાં પ્રવેશ્યું છે.

5) ઇઝરાયેલના વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂએ ક્યા અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિને 2026 માં ઇઝરાયેલનો સર્વોચ્ચ નાગરિક સન્માન આપવાની જાહેરાત કરી છે?

– ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ

-> ઇઝરાયેલના વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂએ જાહેરાત કરી છે કે અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ ને વર્ષ 2026 માં ઇઝરાયેલનો સર્વોચ્ચ નાગરિક સન્માન ‘ઇઝરાયેલ શાંતિ પુરસ્કાર’ આપવામાં આવશે. ફ્લોરિડાના માર-એ-લાગો ખાતે બંને નેતાઓ વચ્ચે યોજાયેલી મહત્વપૂર્ણ બેઠક બાદ આ ઐતિહાસિક જાહેરાત કરવામાં આવી હતી.

-: મુખ્ય વિગતો (Key Highlights) :-

-> ઐતિહાસિક નિર્ણય: આ પુરસ્કારના 80 વર્ષના ઇતિહાસમાં પ્રથમ વખત કોઈ બિન-ઇઝરાયેલ (Non-Israeli) વ્યક્તિને આ સન્માન આપવામાં આવશે

-> નવી શ્રેણી: ‘શાંતિ’ (Peace) કેટેગરીમાં આ પુરસ્કાર પ્રથમ વખત એનાયત કરવામાં આવી રહ્યો છે. આ માટે જુલાઈ 2025 માં ઇઝરાયેલના નિયમોમાં સુધારો કરવામાં આવ્યો હતો.

-> મધ્યસ્થી અને યોગદાન: નેતન્યાહૂએ ટ્રમ્પને “ઇઝરાયેલના અત્યાર સુધીના સૌથી શ્રેષ્ઠ મિત્ર” ગણાવ્યા હતા.

-> તેમને આ સન્માન ગાઝા શાંતિ કરારમાં મધ્યસ્થી કરવા અને 7 ઓક્ટોબર 2023 ના હુમલા બાદ અંતિમ બંધકોને મુક્ત કરાવવામાં તેમની ભૂમિકા બદલ આપવામાં આવી રહ્યું છે.

-> ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ એપ્રિલ 2026 માં ઇઝરાયેલના સ્વતંત્રતા દિવસ ના અવસરે જેરુસલેમમાં રૂબરૂ હાજર રહીને આ પુરસ્કાર સ્વીકારે તેવી શક્યતા છે.

-: ઇઝરાયેલ પુરસ્કાર: :-

-> સ્થાપના: 1953 (ઇઝરાયેલનું સર્વોચ્ચ નાગરિક સન્માન)

-> પરંપરાગત: સામાન્ય રીતે માત્ર ઇઝરાયેલના નાગરિકોને જ અપાય છે.

-> અપવાદ: ભારતીય મૂળના પ્રખ્યાત સંગીતકાર ઝુબિન મહેતા (1991) ને આ અગાઉ સન્માનિત કરાયા હતા.

-> ક્ષેત્રો: વિજ્ઞાન, સંસ્કૃતિ, માનવતા અને હવે ‘શાંતિ’.

6) તાજેતરમાં ‘પરીક્ષા પે ચર્ચા’ માટે કેટલા રજીસ્ટ્રેશન આવ્યા છે?

– 4 કરોડથી વધુ

-> વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના કાર્યક્રમ પરીક્ષા પે ચર્ચા’ માટે અત્યાર સુધીમાં 4 કરોડથી વધુ વિધાર્થીઓ, વાલીઓ અને શિક્ષકોએ નોંધણી કરાવી છે.

-> ઉદ્દેશ્ય: ધોરણ 10 અને 12 ની પરીક્ષા પહેલા વિધાર્થીઓનો તણાવ (Stress) દૂર કરવો.

-> PM નો સંદેશ: વડાપ્રધાન વિધાર્થીઓને પરીક્ષા દરમિયાન શાંત અને આત્મવિશ્વાસપૂર્ણ રહેવાની ટિપ્સ આપશે.

-> વિશેષતા: વિધાર્થીઓ પોતાના પ્રશ્નો અને વિચારો સીધા વડાપ્રધાન સાથે શેર કરી શકે છે. આ કાર્યક્રમનો હેતુ વિધાર્થીઓ પરીક્ષાને ડર તરીકે નહીં પણ એક ઉત્સવ તરીકે ઉજવે તેવો.

7) હાઈકોર્ટના મુખ્ય ન્યાયાધીશની બદલી બંધારણની કઈ કલમ હેઠળ કરવામાં આવે છે?

– 222

-> ભારત સરકાર દ્વારા 1 જાન્યુઆરી, 2026 થી વિવિધ રાજ્યોની હાઈકોર્ટમાં નવા મુખ્ય ન્યાયાધીશોની નિમણૂક અને બદલીના આદેશો જારી કરવામાં આવ્યા છે.

-: મુખ્ય નિમણૂંકો (New Chief Justices) :-

-> કેરળ હાઈકોર્ટ: જસ્ટિસ સૌમેન સેન (મેઘાલયથી બદલી). તેઓ 9 જાન્યુઆરી, 2026 થી પદ સંભાળશે.

-> પટના હાઈકોર્ટ: જસ્ટિસ સંગમ કુમાર સાહુ (ઓરિસ્સા હાઈકોર્ટના ન્યાયાધીશ હતા).

-> મેઘાલય હાઈકોર્ટ: જસ્ટિસ રેવતી પ્રશાંત મોહિતે ડેરે (બોમ્બે હાઈકોર્ટના ન્યાયાધીશ હતા).

-> ઝારખંડ હાઈકોર્ટ: જસ્ટિસ મહેશ શરદચંદ્ર સોનક.

-> સિક્કિમ હાઈકોર્ટ: જસ્ટિસ મુહમ્મદ મુસ્તાક.

-: બંધારણીય જોગવાઈઓ (Constitutional Basis) :-

-> ન્યાયાધીશોની નિમણૂક અને બદલી માટે ભારતીય બંધારણમાં સ્પષ્ટ કલમો છેઃ

-> કલમ 217: હાઈકોર્ટના ન્યાયાધીશોની નિમણૂક માટે.

-> કલમ 222: ન્યાયાધીશોની એક હાઈકોર્ટમાંથી બીજી હાઈકોર્ટમાં બદલી માટે.

8) નાસિક-સોલાપુર-અક્કલકોટ ગ્રીનફિલ્ડ કોરિડોર ને ક્યારે મંજૂરી આપવામાં આવી છે?

– 31 Dec 2025

-> તે BOT (Toll) એટલે કે બિલ્ડ-ઓપરેટ-ટ્રાન્સફર મોડલ પર આધારિત છે.

-> લંબાઈ: આ કોરિડોર 374 km લાંબો હશે.

-> લેન: તે 6-lane એક્સેસ-કંટ્રોલ્ડ હાઈવે છે.

-> કુલ ખર્ચ: આશરે ₹ 19,142 crore.

-> મુખ્ય કાયદો: નાસિક અને સોલાપુર વચ્ચે મુસાફરીનો સમય 31 hours થી ઘટીને માત્ર 17 hours થઈ જશે.

-> કનેક્ટિવિટી: આ કોરિડોર સુરત-ચેન્નાઈ હાઈ-સ્પીડ કોરિડોરનો એક ભાગ છે, જે પશ્ચિમ અને દક્ષિણ ભારત વચ્ચેના વેપારને વેગ આપશે.

-> લાભાર્થી જિલ્લાઓ: નાસિક, અહિલ્યાનગર (અહમદનગર), ધારાશિવ અને સોલાપુર.